Kiedy oko musi jechać na SOR?
Czy są stany nagłe w okulistyce? Sytuacje, w których powinniście jechać na SOR z powodu problemu z okiem?
Oczywiście. Jedna z takich sytuacji zdarzyła się ostatnio naszemu pacjentowi, więc przy okazji napiszę o tym kilka słów.
Co powinno Cię najbardziej niepokoić, jeśli chodzi o choroby narządu wzroku?
Zapamiętaj informacje umieszczone w ramkach.
Zachęcam jednak do przeczytania całego wpisu – powinno Ci to zająć około 4-5 minut.
Uraz oka
Wiadomo. Rozległy uraz gałki ocznej to stan, w którym nikt nie będzie czekał na wizytę w poradni okulistycznej. W takim przypadku szpital będzie jedynym dobrym rozwiązaniem. 🏥
Mniejsze urazy, jak na przykład ciało obce w zewnętrznej części rogówki, czy w worku spojówkowym, może udać się zaopatrzyć w POZ. Dlatego jeśli wpadnie Ci coś do oka i nie będziesz w stanie samodzielnie tego wypłukać, zgłoś się do przychodni. Tu zdecydujemy, czy jesteśmy w stanie Ci pomóc, czy może wymagasz jednak skierowania do szpitala.
Jeśli do oka dostanie się substancja żrąca albo silnie drażniąca, bardzo istotna jest pierwsza pomoc. W takiej sytuacji ważniejsze od konsultacji z lekarzem jest jak najszybsze usunięcie tej substancji z oka. Konieczne jest obfite przepłukanie worka spojówkowego dużą ilością soli fizjologicznej (jeśli jest niedostępna może być nawet woda).
UWAGA – wyjątkiem jest dostanie się do oka wapna palonego (niegaszonego), czyli składnika zapraw tynkarskich i murarskich. W takiej sytuacji cząstki wapnia należy usunąć mechanicznie (np. gazikiem), gdyż kontakt z wodą może jeszcze bardziej uszkodzić gałkę oczną.
Oczywiście zgłoszenie się do lekarza powinna nastąpić jak najszybciej po udzieleniu pierwszej pomocy.
Nagłe zaniewidzenie
Nagle przestałeś widzieć – wezwij pogotowie!
Tu nie ma czasu na wizyty w przychodni, czy szukanie okulisty na własną rękę.
Częściowe pogorszenie widzenia
To sytuacja podobna do poprzedniej, tyle, że oko coś tam jednak widzi. W takim wypadku pilność konsultacji okulistycznej zależy od czasu narastania objawów
- Jeśli przestałeś widzieć nagle, gwałtownie – wezwij pogotowie
- Jeśli objawy narastają stopniowo w ciągu np. 2-3 dni najprawdopodobniej również wymagasz pilnej konsultacji, ale niekoniecznie jazdy karetką. Zgłoś się do przychodni POZ. Najprawdopodobniej wystawimy Ci skierowanie na oddział okulistyczny, gdzie zostanie Ci udzielona pomoc.
- Pogorszenie widzenia narastające tygodniami i miesiącami raczej będzie się kwalifikowało do konsultacji w poradni okulistycznej, więc wystarczy, że umówisz się na planową wizytę w POZ. Najczęściej otrzymasz tam zwykłe skierowanie do okulisty.
Pamiętaj. Nagłe zaniewidzenie jest jak zawał. Tu nie ma czasu na czekanie na połączenie z poradnią czy stanie w kolejkach do różnych okienek.
Wezwij pogotowie, a zwiększysz szanse na zachowanie wzroku.
Ból oka
Jednostronny ból oka z pewnością wywołuje niepokój. Zwłaszcza, jeśli występuje bez urazu (ból po urazie raczej nikogo nie zdziwi, ale już ustaliliśmy, że i tak wymaga konsultacji)
Bardzo (BARDZO) silny ból, narastający w ciągu sekund albo minut, często z towarzyszącymi wymiotami i zaburzeniami widzenia, może być wywołany ostrym atakiem jaskry. To może być pierwszy objaw tej choroby, więc zdarza się u pacjentów, którzy nigdy nie leczyli się okulistycznie.
Przyczyną jest gwałtowny wzrost ciśnienia w gałce ocznej, tak silny, że dotykając oka można wyczuć, że jest twarde jak kamień.
Wystąpienie takich objawów wymaga bardzo pilnej konsultacji. W takiej sytuacji również zasadne jest wezwanie pogotowia. Opóźnienie leczenia zwiększa ryzyko utraty wzroku.
Gwałtowny i bardzo silny ból oka może wynikać z ostrego ataku jaskry.
Wezwij pogotowie, nawet jeśli nigdy nie rozpoznano u Ciebie tej choroby.
Czerwone oko?
Choroby oczu często wywołują niepokój u pacjentów, ale większość z nich nie wymaga oczywiście natychmiastowej wizyty w szpitalu. Z wieloma z nich pacjenci mogą sobie poradzić nawet samodzielnie.
Jedną z najczęstszych okulistycznych przyczyn, z którymi pacjenci zgłaszają się do POZ jest zaczerwienienie oka. Jeśli nie towarzyszą mu objawy opisane powyżej, raczej nie będzie to stan pilny.
Zaczerwienienie oka z towarzyszącym świądem, czy łzawieniem, bez upośledzenia widzenia, to objawy, które wskazują na zapalenie spojówek – chorobę, która zdecydowanie nie powinna kończyć się wyjazdem do szpitala. Często można sobie z nią poradzić samodzielnie, o czym pisałem tutaj.
Zapalenie spojówek może być bardzo uciążliwe, zwłaszcza dla dzieci, ale nie wymaga natychmiastowej wizyty u lekarza.
Krzysztof Targowski
Bibliografia:
Stany nagłe i pilne. Postępowanie w nagłych stanach okulistycznych. Praktyczny przewodnik dla lekarzy rodzinnych, (dostęp: 23.08.2025) https://www.mp.pl/medycynarodzinna/artykuly/147700,postepowanie-w-naglych-stanach-okulistycznych-praktyczny-przewodnik-dla-lekarzy-rodzinnych (dostęp dla zalogowanych osób związanych zawodowo z ochroną zdrowia)
Ten tekst jest w 100% autorski i w jego powstaniu nie miała udziału AI
